سری مقالات تشریحی پرنده های مدل – بخش ششم

سری مقالات تشریحی پرنده های مدل – بخش پنجم
آگوست 11, 2019
سری مقالات تشریحی پرنده های مدل – بخش هفتم
آگوست 18, 2019

سری مقالات تشریحی پرنده های مدل – بخش ششم

گلایدرها
گلایدرها معمولا دارای قوای پیشران مستقل نیستند، اگر هم مجهز به این مورد باشند، جهت برخاست از آن بهره برده و در زمانی که به ارتفاع و موقعیت پروازی مورد نظر خود رسیدند، پیشران غیر فعال شده و ملخ به نحوی جمع خواهد شد تا پسای ایجاد شده به حداقل خود برسد.

گلایدری با پیشرانش غیر فعال شده

پسا یا Drag ، به نیروی گفته می شود که در اثر حرکت اجسام در درون سیالات ایجاد شده و در برابر حرکت جسم مقاومت می کند. این نیروی به نحوی موازی با جهت حرکت نسبی جسم در سیال ولی خلاف جهت حرکت جسم می باشد. درگ دارای انواع مختلفی می باشد که مهمترین آنها Induced Drag یا درگ القائی که ناشی از تولید نیروی برا توسط سطوح تولید کننده نیروی برا پرنده است، می باشد و Parasitic Drag که بصورت کلی از همان مقاومت سیال در برابر عبور جسم ناشی می شود،  بوده و خود از انواع Form Drag که مربوط به شکل کلی جسم بوده، Interference Drag یا پسای ناشی از تداخل جریانهای هوای اطراف اجزای تشکیل دهنده جسم در یکدیگر بوده و Skin Friction Drag که ناشی از اصطحکاک جریان سیال با پوسته خارجی جسم می باشد، تشکیل شده است. به مجموع پسای القائی و پاراسایتیک درگ، پسای کل گفته می شود.

گلایدر های مدل در ابعاد بزرگ که مخصوص پرواز در محیط های باز می باشند معمولا رادیو کنترل بوده و همانطور که ذکر شد، اغلب دارای قوای پیشران مستقل نمی باشند، بلکه بوسیله دست یا ابزاری به نام وینچ و یا کاتاپولت، در خلاف جهت وزش باد پرتاب می شوند. زمانی که این پرنده ها بوسیله وینچ شروع به پرواز می کنند، یک طناب متصل به قلاب در زیر بدنه پرنده بوده که در لحظه رسیدن به ارتفاعی مشخص و تقریبا بر فراز سر مدلر و واحد وینچ، این طناب رها گشته و پرنده شروع به پرواز مستقل می کند.

گلایدر و طناب متصل به آن

همان گونه که در گذشته نیز شرح داده شده، مدل پرتاب بوسیل کاتاپولت، یا دارای تجهیزات مکانیکی پیشرفته پرتاب بوده و یا به سادگی بوسیله یک ابزاری شبیه به تیر کمان که مجهز به کشی بوده و یک سر کش به دستگیره ای در دستان مدلر متصل و انتهای دیگرش به پرنده اتصال داشته و بوسیله کشش اعمال شده بر روی این لاستیک ارتجاعی و رها کردن پرنده، عملیات پرتاب گلایدر انجام می گیرد.

یک طریقه دیگر پرتاب گلایدرهای مدل که امروزه رایج شده است، پرتاب دیسکی شکل یا “Discus Style” می باشد. در این روش مدلر یک نوک بال پرنده را در دستان خود گرفته و به سرعت شروع به چرخش می کند، زمانی که به سرعت دورانی مورد نظرش رسید، پرنده را  با دماغه ای تقریبا به سمت بالا رها می کند. معمولا افراد در لحظات اولیه پرتاب می توانند پرنده را در ارتفاع 30 متری نسبت به سطح زمین قرار دهند ولی رکورد 91 متر نیز توسط افراد رقابت کننده در مسابقات حرفه ای پرواز گلایدر های مدل، ثبت شده است.

پرتاب دیسکی شکل یک گلایدر مدل

پرنده های گلایدر چه در ابعاد واقعی و چه انواع مدل، بوسیله بکارگیری باد موجود در محیط پروازی، بگونه ای یک فعالیت پروازی را به نمایش می گذارند. عوارض زمینی مانند تپه ها یا کوه ها باعث ایجاد جهت گیری باد به سمت بالا شده که گلایدر ها از این جریان به سمت بالا حداکثر بهره را می برند. همچنین در اثر تابش نور خورشید به سطح زمین و گرم شدن سطح، جریان بالا رونده ای از هوا ایجاد خواهد شد که جهت پرواز پرنده های هواسر بسیار مناسب می باشد. به این فعالیت پروازی که از جریان باد بالا رونده از شیب یک تپه بهره می برد، اصطلاحا Slope Soaring گویند و یک خلبان با تجربه چه جهت پرنده در ابعاد واقعی و چه پرنده مدل، می تواند تا زمانی که این جریان هوای بالارونده وجود داشته باشد، به پروازی پایدار ادامه دهد.

جریان بالارونده از یک تپه یا همان Updraft

در حالتی که این جریان بالا رونده در اثر گرم شدن سطح زمین بوجود می آید، برای مثال در اثر اختلاف دمای ایجاد شده مابین سطح زمینی آسفالت شده که در مجاورت یک دریاچه قرار دارد، بخاطر اختلاف گرمای نهان این دو موضع از یکدیگر، سطح آسفالت سریعتر گرم شده و این گرما را با سرعت بیشتری به هوای مجاور خود انتقال می دهد، در این حالت چونکه هوایی که در مجاورت سطح دریاچه قرار دارد، دارای دمای پایین تری نسبت به هوای مجاور آسفات است، هوای سطح آسفات بخاطر داشتن دمای بیشتر و در نتیجه کاهش فشار و چگالی، به سمت بالا حرکت کرده و هوای سطح دریاچه بصورت افقی جابجا شده و جای هوای در مجاورت آسفات را خواهد گرفت، این یک چرخه در علم هواشناسی بوده که بصورت مداوم در طول روز انجام می شود، منتها در شب هنگام، رویه برعکس خواهد شد. برای همین فعالیت پروازی گلایدرها به علت همین جریان بالارونده در ساعات روز به حداکثر خود می رسد.

نمونه دیگری از جریان Updraft
جریان هوای گرم بالا رونده

ادامه دارد…
پاینده و استوار باشید.
سید مهران موسوی پور

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *