سری مقالات تشریحی پرنده های مدل – بخش چهارم

سری مقالات تشریحی پرنده هایی مدل – بخش سوم
آگوست 6, 2019
سری مقالات تشریحی پرنده های مدل – بخش پنجم
آگوست 11, 2019

سری مقالات تشریحی پرنده های مدل – بخش چهارم

ساخت
ساخت یک پرنده مدل دینامیکی یا همان دارای قابلیت پرواز، مبحثی کاملا متفاوت با مدلهای مقیاسی استاتیکی می باشد، چه از منظر وزن و چه از نظر استحکام سازه. دنیای پرنده های مدل، هنر ساختش را از تکنیکهای ساخت پرنده های ابعاد واقعی به آریه گرفته است، بغییر از اینکه در پرنده های مدل، استفاده از فلزات دارای محدودیت هایی می باشد. این مطلب می تواند شامل شکل دهی یک ساختار بوسیله استفاده از قطعات کم ضخامت از چوب سبک وزن بالسا باشد تا به موجب آن، اجزایی شامل فرمرها Formers، اسپارها Spars، ریب ها Ribs و لانگرونها Longerons که اجزای اصلی هواپیماهای قدیمی و اغلب هواپیماهای امروزی در ابعاد واقعی نیز می باشند را ساخته و با در کنار هم قرار دادن آنها، سازه اصلی پرنده را ایجاد کرد. البته در پرنده های مدل معمولا در ابعاد نسبتا بزرگ که وزن پرنده دارای اهمیت به نسبت کمتر می باشد، از ورقهای چوبی و پلی استایرن نیز استفاده می کنند.

در اینجا می بایستی یکسری اصطلاح را مختصرا خدمتتان شرح دهم، اگرچه در آینده هر کدام از این واژه های فنی هوانوردی را بصورت مفصل بررسی خواهیم کرد.

فرمرها Formers، اجزای ساختاری یک سازه مانند بدنه کشتی یا هواپیما بوده که معمولا دارای انحنای لازم جهت شکل دهی بدنه بوده و بصورت عمودی نسبت به محور طولی سازه اصلی قرار خواهند گرفت. همچنین این اجزا می توانند تنها به عنوان شکل دهی موقتی به بدنه و پوسته اصلی هواپیما کاربرد داشته و پس از اتمام ساخت بدنه و شکل دهی نهایی از ساختار جدا شوند.

تصویری از فرمرها

لانگرونهای Longerons یا ستونهای طولی، که به نحوه با اتصال به بدنه هواپیما بصورت طولی، متحمل بارهای وارده به بدنه می شوند، این ستونها خود به اجزای دیگری به نام استرینرها Stringners یا تیرهای فرعی متصل و بوده که در مجموع چهار چوب بدنه را شکل می دهند. استرینرها یا همان تیرهای فرعی به نوعی محل اتصالی مابین ستونهای طولی و فرمرها می باشند.

در تصویر ستونهای طولی را مشاهده می فرمایید
تصویری دیگر که استرینر را نیز شامل می شود
تصویری از مقاطع مختلف استرینرها در پرنده های ابعاد اصلی

اسپار Spar یا تیرک، بصورت کلی معمولا عضو اصلی ساختار یک بال بوده که به صورت عرضی در مسیر دهانه بال کشیده شده که نسبت به نوع بال، بصورت قائم و یا زاویه دار، نسبت به محور طولی بدنه پرنده، متصل شده است و تقریبا نقش لانگرونها را برای بال بازی می کنند. اسپارها بار پروازی و وزن بالها را چه در پرواز و چه بر روی زمین، بر دوش می کشند. اجزای دیگری مانند ریب ها به آنها نیز اتصال می یابند. در برخی پرنده ها ممکن است بیش از یک اسپار در ساختار بال وجود داشته باشد که اسپار قرار گرفته در بخش جلوی بال را اسپار جلویی یا Front Spar و اسپار قرار گرفته در بخش عقب بال را اسپار عقبی یا Rear Spar، گویند. در برخی بالها نیز تنها یک اسپار وجود دارد که به Main Spar معروف می باشد.

در این تصویر اسپار را به رنگ سبز تیره مشاهده می فرمایید

تیغه ها یا Ribs، تیغه های بال، بخشهایی از ساختار عرضی بال پرنده بوده که در کنار اجرای دیگر مانند اسپارها و استرینر ها، سازه بال را ایجاد می کنند. این بخش از بال معمولا از لبه حمله بال یا همان Leading Edge تا اسپار عقبی و یا تا لبه فرار بال یا همان Trailing Edge، گسترش یافته است. تیغه ها ظاهر انحنا دار را به بال داده و بار وارده شده به سطح بال را به استرینرها و اسپارها، منتقل می کند. تیغه های مشابهی نیز در شهپرها، سکانهای عمودی و افقی متحرک و ثابت، بکار برده می شوند.

تصویری از تعدادی تیغه مربوط به هواپیمای مدل

لبه حمله یا Leading edge، اولین بخش از یک بال بوده که در حین پرواز با باد نسبی ایجاد شده در اثر حرکت پرنده، برخورد می کند، یا به منظری دیگر جلو ترین بخش از یک لبه یک ایرفویل می باشد.

لبه فرار یا Trailing Edge، بخش انتهایی یک سطح آیرودینامیکی مانند بال بوده که جریان هوای که از لبه حمله به بال متصل شده است، از آن نقطه بال را ترک می کند.

لبه حمله و لبه فرار

در بحث ساخت پرنده های مدل دارای قابلیت پرواز، صرف نظر از زیرساختار پرنده، یک پوسته بدنه کم ضخامت که بوسیله مواد شیمیایی چسب مانندی بنام دوپ Dope جهت فراهم کردن پوششی عایق به مواردی مانند رطوبت و یا سوخت و روغن خارج شده از اگزوز پرنده مدل، استحکام یافته است، بهره برده می شود. استفاده از دوپ در گذشته یک امر رایج در ساخت پرنده های مدل بود، ولی امروزه دیگر اغلب از پوششهای پلاستیکی حساس به حرارت جهت کاور کردن بدنه استفاده می شود که هزینه ساخت و آماده سازی مدل را بسیار کاهش می دهند.

دوپ

جهت کاور کردن پرنده های سایز کوچک نیز می توان از کاغذ نیز بهره برد. پس از چسباندن کاغذ بر سطح بدنه، بوسیله اسپری آب، ایجاد انقباض در سطح پوشش کرده و ظاهری سفت و محکم را به ساختار بیرونی پرنده می دهند. در مدلهای دارای ابعاد بزرگتر نیز که معمولا از انواع دارای پیشران و از نوع رادیو کنترل می باشند، از همان ورقهای نازک پلاستیکی که بوسیله اعمال حرارت منقبض شده و سطحی یکنواخت و تقریبا محکمی را جهت پرنده بوجود می آورند، استفاده می کنند. جهت حرارت دهی این پوشش معمولا از اتوهای کاور کردن مخصوص این امر استفاده می کنند. همچنین استفاده از سشوار در این زمینه کابرد خاص خود را دارد، برای مثال اگر در بخشهای از کاور، ظاهری چروک شده بوجود آمده باشد، بوسیله حرارت دهی با سشوار، این چروک را برطرف می کنند.

اتوی مخصوص کاور کردن

ادامه دارد…
پاینده و استوار باشید.
سید مهران موسوی پور.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *